Ç-105 tahdit kodu, Türkiye’de vize, vize muafiyeti, ikamet izni veya çalışma izni kurallarını 2 yıl ve daha uzun süre ihlal eden yabancılar hakkında işlenen ve 5 yıl süreyle Türkiye’ye giriş yasağı anlamına gelen idari kayıttır. 5 yıl, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.9 uyarınca standart giriş yasağının üst sınırıdır; yani Ç-105, ihlal kaynaklı kodlar içinde en ağır olanıdır. Kod kalıcı değildir: Göç İdaresi Başkanlığı’na yapılacak gerekçeli bir kaldırma başvurusuyla, başvurunun reddi hâlinde idare mahkemesinde açılacak iptal davasıyla ya da yasak devam ederken belirli süreli giriş izni istenerek 5 yıl dolmadan aşılabilir. Aynı dosyada bir sınır dışı kararı da varsa, bu karara karşı dava açma süresi yalnızca 7 gündür ve her şeyin önüne geçer.
Ç-105 Tahdit Kodu Nedir?
Tahdit kodu, Göç İdaresi Başkanlığı’nın sistemine işlenen ve yabancının Türkiye’ye girişini, kalışını ya da yeni izin başvurularını etkileyen bir kayıttır. Ç ile başlayan kodlar, bu kayıtların içinde vize, ikamet ve çalışma izni ihlallerini gösteren gruptur.
Ç-105 bu grubun en uzun süreli üyesidir. Kod, kişinin ülkede izinsiz geçirdiği süre 2 yılı bulduğunda veya aştığında uygulanır ve kişinin Türkiye’ye 5 yıl boyunca giriş yapmasını engeller. Uygulamada 5 yıllık süre genellikle yabancının Türkiye’den çıkış yaptığı tarihten itibaren hesaplanır; ancak dosyanızdaki kesin başlangıç ve bitiş tarihini idareden yazılı olarak teyit etmeden plan yapmamanızı öneririz.
Kodun neden bir kanun maddesinde tek tek sayılmadığı da sıkça sorulur. 6458 sayılı Kanun giriş yasağının çerçevesini (kim hakkında, en fazla ne kadar süreyle) çizer, ihlal sürelerine göre uygulanacak kademeleri ise Bakanlığın belirlemesine bırakır. Ç-105 gibi kodlar, bu kademelerin sistemdeki teknik karşılığıdır.
Ç-105 Hangi Durumlarda Konulur?
Ç-105’e yol açan başlıca durumlar şunlardır:
- Vize veya vize muafiyeti süresi dolduktan sonra Türkiye’de 2 yıl ya da daha uzun süre kalmak,
- İkamet izninin (örneğin mezuniyetten sonra yenilenmeyen öğrenci ikamet izninin) süresi bittiği, uzatılmadığı veya reddedildiği hâlde ülkede 2 yıl ya da daha uzun süre kalmaya devam etmek,
- Çalışma izni olmaksızın çalışırken tespit edilmek ve bu sırada kalış süresinin de 2 yılı aşmış olması,
- Uzun süreli ihlalden sonra çıkış kapısında veya bir denetim sonucunda tespit edilip sınır dışı edilmek.
Bu aşamada idare yalnızca ihlal süresine bakar. Ailenizin Türkiye’de olması, hastalık, pasaport kaybı veya süreyi bilmemeniz kodun konulmasını engellemez; bu gerekçeler kaldırma başvurusunda ve davada ileri sürülür.
Ç-105’i Diğer Ç Kodlarından Ayıran Nedir?
Ç-105, ihlal süresine göre kademelenen beş kodun sonuncusudur. Aradaki tek fark ihlal ve yasak süresidir:
| Kod | İhlal süresi | Giriş yasağı |
|---|---|---|
| Ç-101 | 10 gün ile 3 ay arası | 3 ay |
| Ç-102 | 3 ay ile 6 ay arası | 6 ay |
| Ç-103 | 6 ay ile 1 yıl arası | 1 yıl |
| Ç-104 | 1 yıl ile 2 yıl arası | 2 yıl |
| Ç-105 | 2 yıl ve üzeri | 5 yıl |
Diğer tüm kod gruplarının (G, N, V, O vb.) anlamlarını tahdit kodları rehberimizde bulabilirsiniz. Bu yazının geri kalanı yalnızca Ç-105’e odaklanır.
Ç-105 Tahdit Kodunun Hukuki Sonuçları
| Sonuç | Nasıl ortaya çıkar? |
|---|---|
| 5 yıl Türkiye’ye giriş yasağı | Sınır kapısında girişe izin verilmemesi |
| Vize başvurularının olumsuz sonuçlanması | Konsolosluk veya e-Vize ret cevabı |
| Yeni ikamet ve çalışma izni sürecinin başlatılamaması | Yasak sürerken ülkeye girilememesi |
| Vatandaşlık ve aile birleşimi dosyalarının olumsuz etkilenmesi | Güvenlik ve arşiv araştırması aşaması |
| Ödenmemiş idari para cezası varsa ayrıca ön izin şartı | 6458 sayılı Kanun m.9/7 kapsamında valilik kaydı |
Ç-105’in en ağır yanı, kişiyi çoğu zaman yurt dışında yakalamasıdır. Türkiye’de eşi, çocuğu, işi veya mülkü olan biri için 5 yıl, fiilen bir ailenin ayrı yaşaması anlamına gelir. Bu nedenle beklemek çoğu dosyada en pahalı seçenektir.
Ç-105, Giriş Yasağı ve Sınır Dışı Kararı Aynı Şey mi?
Hayır, ve bu ayrım dosyanın nasıl yürütüleceğini belirler. Ç-105 kodunun arkasında genellikle şu işlemlerden biri veya birkaçı bulunur:
- Giriş yasağı kararı: Kodun asıl dayanağıdır; kaldırma başvurusu ve dava bu karara yöneltilir.
- Sınır dışı etme kararı: Kişi ülkeden kendi isteğiyle değil, sınır dışı edilerek çıkarılmışsa ayrıca vardır. Buna karşı süre 6458 sayılı Kanun m.53 uyarınca tebliğden itibaren 7 gündür.
- İdari gözetim kararı: Kişi sınır dışı edilmeden önce geri gönderme merkezinde tutulmuşsa söz konusu olur. Buna karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulur; hâkim 5 gün içinde karar verir.
Yalnızca “kodu sildirin” talebiyle hareket etmek, arkadaki kararları görünmez bırakır. Önce dosyada hangi işlemlerin bulunduğu netleştirilmeli, sonra her biri için doğru yol ve doğru süre seçilmelidir. Sınır dışı kararına karşı sürecin ayrıntılarını sınır dışı kararına itiraz sayfamızda, gözetim aşamasını ise idari gözetim kararına itiraz sayfamızda anlattık.
Ç-105 Kodu Nasıl Öğrenilir?
Yabancının kendi tahdit kaydını görebileceği herkese açık bir sorgulama ekranı yoktur. Ç-105 genellikle şu anlarda ortaya çıkar:
- Türkiye’ye giriş sırasında sınır kapısında geri çevrilmek,
- Vize başvurusunun reddedilmesi,
- Türkiye’deki bir yakının adına yapılan aile birleşimi veya ikamet başvurusunun takılması,
- İdareye yapılan yazılı başvuruya gelen cevap,
- Vekâletname verilen avukatın yaptığı dosya incelemesi.
Resmî bilgi için Göç İdaresi Başkanlığı bünyesindeki Yabancılar İletişim Merkezi (YİMER 157) aranabilir ve ilgili İl Göç İdaresi Müdürlüğü’ne yazılı başvuru yapılabilir. “Sistemde kaydınız var” cevabıyla yetinmeyin: kodun hangisi olduğu, hangi tarihte ve hangi birimce işlendiği, arkasında bir sınır dışı kararı bulunup bulunmadığı ve yasağın bitiş tarihi yazılı olarak öğrenilmelidir.
Yurt dışındaysanız bu işlemler için Türkiye’ye gelmeniz gerekmez. Bulunduğunuz ülkedeki Türk konsolosluğundan (konsolosluk.gov.tr) düzenlenecek vekâletname ile süreç avukat aracılığıyla yürütülebilir.
Ç-105 Tahdit Kodu Nasıl Kaldırılır?
1. Göç İdaresi Başkanlığı’na Kaldırma Başvurusu
6458 sayılı Kanun m.9/6, Göç İdaresi Başkanlığı’na giriş yasağını kaldırma yetkisi verir. İlk adım, bu yetkinin kullanılmasını isteyen gerekçeli bir dilekçedir. Dilekçenin gücü, ekindeki belgelerden gelir. Ç-105 dosyalarında en çok işe yarayan gerekçeler şunlardır:
- Türk vatandaşı eş veya çocuk ya da Türkiye’de yasal olarak yaşayan birinci derece aile üyeleri (evlilik cüzdanı, nüfus kayıt örneği, doğum belgesi),
- Ödenmiş idari para cezası ve harç makbuzları,
- İhlalin kişinin iradesi dışında gerçekleştiğini gösteren belgeler (hastane kayıtları, pasaportun kaybolduğunu veya el konulduğunu gösteren tutanaklar, işlemde olan bir ikamet başvurusu),
- Türkiye’deki düzenli iş, mülk, eğitim veya tedavi bağları,
- Kişi hakkında herhangi bir adli kayıt bulunmadığını gösteren belgeler.
İdare başvuruya 30 gün içinde cevap vermezse, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.10 uyarınca talep reddedilmiş sayılır ve dava yolu açılır.
2. İdare Mahkemesinde İptal Davası
Kaldırma talebinin açıkça reddi ya da 30 günlük sessizlik üzerine, ret işleminin tebliğinden (sessizlikte 30. günün dolmasından) itibaren 60 gün içinde iptal davası açılabilir. Giriş yasağı kararının kendisi tebliğ edilmişse ve 60 günlük süre henüz dolmamışsa, bu karara doğrudan da dava açılabilir.
Davada yürütmenin durdurulması istenebilir. 2577 sayılı Kanun m.27’ye göre bunun için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir: işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması. Ailesinden ayrı düşmüş, çocuğu Türkiye’de okuyan bir yabancı için ilk koşul çoğu zaman güçlüdür; ikinci koşulun belgeyle ortaya konması gerekir.
Tahdit kodunun kaldırılmasına ilişkin davalarda uygulamada yetkili mahkeme Ankara İdare Mahkemeleridir. Sınır dışı kararına karşı dava ise kararı veren valiliğin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde açılır.
3. Yasak Sürerken Belirli Süreli Giriş İzni ve Meşruhatlı Vize
Kodun tamamen kaldırılması zaman alabilir. 6458 sayılı Kanun m.9/6, idareye giriş yasağı saklı kalmak kaydıyla yabancının belirli bir süre için Türkiye’ye girişine izin verme imkânı da tanır. Aile birleşimi, tedavi, eğitim, miras işlemleri veya bir duruşmaya katılma gibi somut bir amaç varsa, konsolosluk üzerinden bu amaca uygun meşruhatlı vize ile birlikte bu yol denenebilir. Bu yol kaydı silmez; geçici ve istisnai bir kapı açar.
Bu yolların tamamı, dava süreci de dahil olmak üzere, ülkeye giriş yasağı kaldırma hizmet sayfamızda ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
Dava Açma Süresi: 7 Gün mü, 30 Gün mü, 60 Gün mü?
Ç-105 dosyalarında hak kaybının en sık nedeni, aynı dosyada işleyen farklı sürelerin karıştırılmasıdır:
| İşlem | Süre | Merci | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Sınır dışı etme kararı | Tebliğden itibaren 7 gün | İdare mahkemesi | 6458 s. Kanun m.53 |
| Giriş yasağı kararı veya kaldırma talebinin reddi | Tebliğden itibaren 60 gün | İdare mahkemesi | 2577 s. Kanun m.7 |
| İdareye yapılan başvuruya cevap verilmemesi | 30 gün sonra ret sayılır | Göç İdaresi | 2577 s. Kanun m.10 |
| İdari gözetim kararı | Gözetim süresince | Sulh ceza hâkimliği | 6458 s. Kanun m.57 |
| İlk derece kararına istinaf | Tebliğden itibaren 30 gün | Bölge idare mahkemesi | 2577 s. Kanun m.45 |
Dava açma süresi içinde idareye başvurulursa süre durur; cevap geldiğinde kaldığı yerden işlemeye devam eder ve başvuruya kadar geçen günler hesaba katılır (2577 s. Kanun m.11). Örneğin giriş yasağı kararının tebliğinden 25 gün sonra idareye başvurduysanız, ret cevabının tebliğinden itibaren dava açmak için 60 değil 35 gününüz kalır.
Sınır dışı kararına karşı 7 gün içinde dava açılmışsa, 6458 sayılı Kanun m.53 uyarınca yabancı, kendi rızası olmadıkça dava sonuçlanıncaya kadar sınır dışı edilmez. Mahkeme bu davada 15 gün içinde karar verir ve bu karar kesindir. Tahdit kodu için 60 günlük süre olduğunu düşünerek beklemek, bu 7 günlük korumayı kaybettirir.
Ç-105 Kodundan Kaçınmak Mümkün mü? Hâlâ Türkiye’deyseniz Bilmeniz Gerekenler
Bu bölüm, ihlal süresi 2 yılı aşmış ama henüz Türkiye’den çıkmamış kişiler için önemlidir. 6458 sayılı Kanun m.9/4, vize veya ikamet süresi bittikten sonra ülkeden çıkmak için kendiliğinden valiliğe başvuran ve idari para cezasını ödeyen yabancılar hakkında, Bakanlıkça belirlenen sınırlar içinde giriş yasağı kararı alınmayabileceğini düzenler. Aynı şekilde m.9/5’e göre, sınır dışı kararıyla birlikte verilen çıkış süresi içinde ülkeyi terk edenler hakkında da giriş yasağı alınmayabilir.
“Alınmayabilir” ifadesi bir hak değil, idareye tanınmış bir takdir yetkisidir. Yine de kendiliğinden başvurup cezayı ödeyerek çıkmak ile bir denetimde yakalanıp sınır dışı edilmek arasında, hem kodun kendisi hem de sonraki kaldırma başvurusunun gücü bakımından ciddi fark vardır. Çıkış yapmadan önce durumunuzu bir avukata inceletmeniz, 5 yıllık bir yasağı hiç yaşamamanızı sağlayabilir.
Örnek Senaryo
Aşağıdaki örnek, sürecin işleyişini göstermek için kurgulanmıştır; gerçek bir müvekkil dosyası değildir.
Türk vatandaşı bir kişiyle evli olan ve turist vizesiyle geldikten sonra ikamet izni almadan 3 yıl Türkiye’de kalan bir yabancı, havalimanında çıkış sırasında tespit edilir, idari para cezasını öder ve ülkeden ayrılır. Hakkında Ç-105 işlenir. Kişi bunu 6 ay sonra, eşinin başlattığı aile birleşimi sürecinde öğrenir.
Bu dosyada doğru sıra şudur: önce vekâletname ile dosya incelenir ve kodun arkasında ayrı bir sınır dışı kararı bulunmadığı teyit edilir. Ardından evlilik, ödenmiş ceza ve eşin Türkiye’deki düzenli geliri belgelenerek m.9/6 kapsamında kaldırma başvurusu yapılır. 30 gün içinde cevap gelmezse veya talep reddedilirse, 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemesi’nde iptal davası açılır ve aile birliğinin korunması gerekçesiyle yürütmenin durdurulması istenir. Paralel olarak, aile birleşimi amacıyla belirli süreli giriş izni talep edilebilir.
2026 Yılı Dava Masrafları
İdare mahkemesi harç ve gider tutarları her yıl yeniden belirlenir. 2026 için güncel tutarlar şöyledir:
| Kalem | 2026 tutarı |
|---|---|
| Başvurma harcı | 732 TL |
| Karar harcı | 732 TL |
| Yürütmenin durdurulması harcı | Yaklaşık 1.206 ile 1.260 TL |
| Posta gideri (yürütmenin durdurulması istemli dava) | 2.940 TL |
| İstinaf başvuru harcı | 2.002 TL |
Yürütmenin durdurulması istenen bir iptal davasının resmî masrafı 2026 itibarıyla yaklaşık 5.600 ile 6.100 TL arasındadır (avukatlık ücreti hariç). Başvuru öncesinde güncel tutarların büromuzla teyit edilmesini öneririz.
Avukat Gözüyle Ç-105 Dosyalarında En Kritik Hatalar
Birinci hata: 5 yılın dolmasını beklemek. Beklemek bir strateji değildir. Aile, iş ve eğitim bağları zamanla zayıflar; bu bağlar ise kaldırma başvurusunun en güçlü dayanağıdır.
İkinci hata: Kodu tek başına ele almak. Ç-105’in arkasında bir sınır dışı kararı varsa ve bu karara 7 gün içinde dava açılmamışsa, yalnızca koda yönelik başvuru eksik kalır. Aynı kayıtta Ç-114 gibi adli işlem kodları da bulunabilir; bunlar ayrıca ele alınmadıkça Ç-105’in kaldırılması tek başına girişi sağlamaz.
Üçüncü hata: Belgesiz dilekçe. “Ailem Türkiye’de” cümlesi tek başına bir şey ifade etmez. Evlilik cüzdanı, nüfus kaydı, okul belgesi ve gelir belgeleri dilekçeye eklenmelidir.
Dördüncü hata: Cezayı ödemeden başvurmak. Ödenmemiş idari para cezası, kaldırma talebini zayıflatır ve ayrıca ön izin şartına yol açabilir.
Beşinci hata: Süreyi yanlış tarihten saymak. Dava süresi işlemin yapıldığı günden değil, tebliğ veya öğrenme tarihinden başlar. Açık tebligat yapılmamış dosyalarda “süre geçti” kararı, bu tarih incelenmeden verilmemelidir.
Ç-105 Tahdit Kodu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Ç-105 kodu ne anlama gelir?
Türkiye’de 2 yıl ve daha uzun süre vize, ikamet veya çalışma izni ihlali yapıldığını ve kişiye 5 yıl giriş yasağı uygulandığını gösterir.
Ç-105 kaç yıl sürer?
5 yıl. Bu süre, 6458 sayılı Kanun’da öngörülen standart giriş yasağının üst sınırıdır.
Ç-105 kendiliğinden kalkar mı?
Süre dolduğunda yasak sona erer. Ancak ödenmemiş ceza veya başka bir kayıt varsa, giriş öncesinde kaydın temizlendiği yazılı olarak teyit edilmelidir.
5 yıl dolmadan Türkiye’ye girebilir miyim?
Kod kaldırılırsa veya idare yasak saklı kalmak kaydıyla belirli süreli giriş izni verirse evet. Aksi hâlde sınır kapısında geri çevrilirsiniz.
Ç-105 kodum olduğunu nasıl öğrenirim?
Herkese açık bir sorgu ekranı yoktur. YİMER 157, İl Göç İdaresi Müdürlüğü’ne yazılı başvuru veya vekâletname verdiğiniz avukat aracılığıyla öğrenebilirsiniz.
Ç-105 ile deport aynı şey mi?
Hayır. Ç-105 bir giriş yasağı kaydıdır; deport ise sınır dışı etme kararıdır. İkisi aynı dosyada bulunabilir ve ayrı sürelere tabidir.
Türk vatandaşıyla evliyim, kod kaldırılır mı?
Evlilik, kaldırma başvurusunun en güçlü gerekçelerinden biridir; ancak tek başına sonucu garanti etmez. Evliliğin gerçekliği ve diğer bağlar belgelerle desteklenmelidir.
Ç-105 varken vatandaşlık başvurusu yapabilir miyim?
Aktif bir giriş yasağı, vatandaşlık dosyasındaki güvenlik ve arşiv araştırmasında olumsuz sonuç doğurur. Önce kodun kaldırılması gerekir.
Kaldırma süreci ne kadar sürer?
İdari başvuru aşaması en fazla 30 gün sürer. Dava aşaması mahkemenin iş yüküne göre değişmekle birlikte, uygulamada birkaç ay ile bir yıl arasında sonuçlanır.
Avukat tutmak zorunlu mu?
Hayır. Ancak 7, 30 ve 60 günlük sürelerin aynı dosyada iç içe işlemesi nedeniyle hak kaybı riski yüksektir. Hiçbir avukat idarenin veya mahkemenin kararını önceden garanti edemez; kesin sonuç vaat edenlere itibar etmeyin.
Sonuç
Ç-105, 5 yıllık bir giriş yasağıdır ama bir son değildir. Dosyada hangi kararların bulunduğunu netleştirmek, 7 günlük sınır dışı süresini ve 60 günlük dava süresini doğru hesaplamak ve kaldırma başvurusunu belgeyle desteklemek, çoğu dosyada 5 yılın dolmasını beklemekten çok daha hızlı sonuç verir. Hâlâ Türkiye’deyseniz, çıkış yapmadan önce hukuki destek almak Ç-105’i hiç yaşamamanızı sağlayabilir.
Benzer kayıtlar için G-99 tahdit kodu ve G-82 ve G-87 tahdit kodları rehberlerimize göz atabilirsiniz.