Gayrimenkul ve İnşaat Hukuku

Av. Duhan Can Aksoy
Avukat
Gayrimenkul Hukuku
Mülkiyet Hakkının Korunması ve Taşınmaz Hukukuna İlişkin Çözümler
2026 yılı gayrimenkul hukukunda tahliye davası şartları, mülk sahipleri ve kiracılar arasındaki uyuşmazlıkların en temel çözüm yoludur. Gayrimenkul Hukuku, mülkiyet hakkının tesisi, devri ve korunmasına ilişkin karmaşık mevzuat yapısı ve şekil şartları ile hukuk sistemimizin en temel alanlarından birini oluşturmaktadır. DCA HUKUK olarak; taşınmazların hukuki statüsünün belirlenmesi, tescil süreçlerinin yönetilmesi ve mülkiyetten kaynaklı uyuşmazlıkların giderilmesi noktasında müvekkillerimize kapsamlı hukuki destek sağlamaktayız.
Bu alandaki çalışmalarımız, taşınmazın aynına ilişkin hakların korunmasını ve ekonomik değerinin hukuki güvence altına alınmasını hedefler. Süreçlerimiz, Türk Medeni Kanunu ve ilgili mevzuat çerçevesinde titizlikle yürütülmektedir.
Faaliyet Alanlarımız Kapsamında:
- Hukuka aykırı tescillerin düzeltilmesi amacıyla Tapu İptal ve Tescil Davaları,
- Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda Kira Tespit ve Tahliye Davaları,
- Paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetinin sonlandırılmasına yönelik İzaleyi Şuyu (Ortaklığın Giderilmesi) Davaları,
- İdarenin müdahalesi karşısında mülkiyet bedelinin tanzimi için Kamulaştırma ve Kamulaştırmasız El Atma Davaları yürütülmektedir.
Gayrimenkul ve İnşaat Hukuku Rehber İçeriği
Gayrimenkul ve İnşaat Hukuku Rehberi 2026: Kira, Tahliye ve Tapu Davaları
Gayrimenkul hukuku, Türkiye hukuk pratiğinde artık yalnızca mülkiyetin devri veya kullanımıyla sınırlı teknik bir alan olmaktan çıkmıştır. Yüksek enflasyonist baskıların sözleşme serbestisini zorladığı ve kamu düzeni müdahalelerinin en yoğun hissedildiği bu dönemde, gayrimenkul hukuku sosyo-ekonomik bir denge mücadelesine dönüşmüştür.
2025 yılı boyunca Yargıtay hukuk dairelerinin verdiği emsal kararlar ve Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın stratejileri, 2026 vizyonunu kökten şekillendirmiştir. Bu rehber, mülk sahipleri ve kiracılar için yeni dönemdeki riskleri ve fırsatları en güncel verilerle analiz etmektedir.
2026 Kira Artış Rejimi ve "Hakkaniyet" İndirimi
Kira hukukunda “sabit oran” dönemi kapanmıştır. 2026 yılı itibarıyla kira sözleşmelerinin yenilenmesinde belirleyici olan temel parametre, Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) on iki aylık ortalamasıdır. Piyasa beklentileri, 2026 yılı için bu tavan oranların %25-%35 bandında seyredebileceğini göstermektedir.
Ancak en kritik mücadele alanı, 5 yılını dolduran sözleşmelerde yaşanmaktadır. Kira tespit davalarında mahkemeler, sadece enflasyonu değil, “hakkaniyet” ilkesini de esas almaktadır.
Kira Tespit Davalarında Hesaplama Kriterleri
- Rayiç Bedel Tespiti: Bilirkişiler, taşınmazın boş olarak kiraya verilmesi durumundaki değerini belirler.
- Eski Kiracı İndirimi: Hakim, kiracının uzun süreli kullanımını gözeterek rayiç bedel üzerinden %10 ile %20 arasında "hakkaniyet indirimi" uygular.
- Yargılama Gideri Avantajı: Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin güncel kararına göre; tespit davalarında harçlar artık yıllık kira bedeli üzerinden değil, aylık kira farkı üzerinden hesaplanmaktadır, bu da dava açma maliyetini düşüren stratejik bir gelişmedir.
| Kira Dönemi | Uygulanan Kriter | Yargıtay Yaklaşımı (2026) |
|---|---|---|
| 0-5 Yıl Arası | TÜFE (12 Aylık Ort.) | Tavan orandır; sözleşme serbestisi esastır. |
| 5. Yıl ve Üzeri | Rayiç + Hakkaniyet | Emsal bedelden %10-%20 eski kiracı indirimi yapılır. |
Tahliye Davalarında Kritik Tuzak: Arabuluculuk Zamanlaması
01.09.2023 tarihinde yürürlüğe giren düzenleme ile kira davalarında arabuluculuk dava şartı haline gelmiştir. Ancak uygulamada yapılan en büyük usul hatası “zamanlama” ile ilgilidir.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 2025 tarihli kararlarına göre; arabuluculuk başvurusu, mutlaka tahliye davası açma hakkı doğduktan sonra yapılmalıdır.
- Risk: Henüz sözleşme süresi dolmadan veya dava hakkı doğmadan yapılan başvurular geçersiz sayılır.
- Sonuç: Bu durumda açılan dava usulden reddedilir, karşı taraf vekalet ücreti ödenir ve süreç en az 6-8 ay uzar.
Tahliye Taahhütnamesi: Geçerlilik Şartları ve Mahkeme Değişikliği
Mülk sahiplerinin en güçlü güvencesi olan tahliye taahhütnamelerinde, Yargıtay’ın 2025 perspektifi kiraya veren lehine netleşmiştir. Eski tartışmaların aksine, kira sözleşmesinin düzenlenmesinden sadece bir gün sonra alınan tahliye taahhütnamesi dahi hukuken geçerlidir.
Ancak yargılama makamı konusunda önemli bir değişiklik mevcuttur:
Tahliye taahhütnamesine dayalı icra takibine kiracı itiraz ederse, açılacak “İtirazın İptali Davası”nda görevli mahkeme İcra Mahkemesi değil, Sulh Hukuk Mahkemesi’dir. Bu durum, şekli inceleme yapan İcra Mahkemesi yerine, genel yargılama yapan Sulh Hukuk Mahkemesi’nin devreye girmesi nedeniyle sürecin yaklaşık 1.5 – 2 yıla uzaması anlamına gelmektedir.
Yeni Malikin İhtiyacı ve "Yeniden Kiralama Yasağı"
Tapu devrinden sonra yeni malik, 1 ay içinde ihtarname çekerek 6 ay sonra tahliye davası açma hakkına sahiptir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 11 Mart 2025 tarihli kararı, yeni malike esneklik tanımış; 6 aylık süre dolduğunda davanın hemen açılmasının zorunlu olmadığına, kira dönemi sonuna kadar bu hakkın saklı kaldığına hükmetmiştir.
Dikkat Edilmesi Gereken Risk (Yeniden Kiralama Yasağı):
İhtiyaç nedeniyle tahliye edilen taşınmaz, haklı sebep olmaksızın 3 yıl boyunca eski kiracıdan başkasına kiralanamaz. Eğer kiracı, henüz mahkeme kararı olmadan sadece ihtarname üzerine evi boşaltırsa, tazminat haklarını kaybetme riskiyle karşı karşıya kalabilir.
Airbnb ve Kısa Süreli Kiralamada “Oy Birliği” Engeli
7464 sayılı kanun ile “Airbnb” olarak bilinen kısa süreli kiralamalar katı kurallara bağlanmıştır. Apartman veya site içindeki bağımsız bölümlerin turizm amaçlı kiralanabilmesi için tüm kat maliklerinin oy birliğiyle karar alması şarttır. Tek bir komşunun itirazı süreci kilitleyebilir.
Ancak yargılama makamı konusunda önemli bir değişiklik mevcuttur:
Tahliye taahhütnamesine dayalı icra takibine kiracı itiraz ederse, açılacak “İtirazın İptali Davası”nda görevli mahkeme İcra Mahkemesi değil, Sulh Hukuk Mahkemesi’dir. Bu durum, şekli inceleme yapan İcra Mahkemesi yerine, genel yargılama yapan Sulh Hukuk Mahkemesi’nin devreye girmesi nedeniyle sürecin yaklaşık 1.5 – 2 yıla uzaması anlamına gelmektedir.
İhlalin Sonuçları:
- Ağır Cezalar: İzinsiz kiralama cezaları 100.000 TL'den başlayıp 1.000.000 TL'ye kadar çıkmaktadır.
- Kiracı Tahliyesi: Kiracının izinsiz şekilde evi başkasına kiralaması, "akde aykırılık" ve "fena kullanım" sayılarak doğrudan tahliye sebebi oluşturur.
Kentsel Dönüşümde Hak Kayıpları: Arsa Payı Düzeltim Davaları
Kentsel dönüşüm sürecinde en sık rastlanan hak kaybı, arsa paylarının bağımsız bölümün gerçek değerini yansıtmamasıdır (Örneğin; dükkan ile dairenin eşit paya sahip olması).
Bu adaletsizliği gidermek için açılan Arsa Payı Düzeltim Davaları, zamanaşımına tabi değildir ve binanın yıkılmasından önce mutlaka açılmalıdır. Bu dava sonucunda düzeltilen paylar, yeni projedeki paylaşımın temelini oluşturur.
Kira Yardımı: Dönüşüm sürecinde kiracılar sadece tek seferlik taşınma yardımı alabilirken, mülk sahipleri kira yardımı alabilmektedir.
Tapu İptal Davalarında Odak Noktası: Muris Muvazaası ve Aile Konutu
Miras hukukunda “mal kaçırma” (muris muvazaası) davalarında işlem başlangıçtan itibaren geçersiz sayılır. Yargıtay, bu davalarda mirasbırakanın mali gücü ve devralan kişiyle olan ilişkisini temel ispat aracı olarak kabul eder.
Aile Konutu Şerhi:
Eşin rızası olmadan aile konutu satılamaz veya ipotek edilemez. Ancak Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2024 sonu kararlarıyla, eğer eş boşanma davasında zaten taraf ise, ayrıca bir “aile konutu tespit davası” açmasında hukuki yarar görmemekte, bu yolla sürecin uzatılmasını engellemektedir.
Gayrimenkul Hukuku Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Kefalet ve taahhütlerde el yazısı şartına uyulmaması, tarihlerin belirli olmaması geçersizlik sebebidir.
Yargıtay'ın güncel içtihadı uyarınca harçlar, yıllık kira bedeli üzerinden değil, aylık kira farkı üzerinden hesaplanmaktadır.
Evet, kiracının izinsiz alt kiralama yapması "akde aykırılık" nedenidir ve tahliye ile sonuçlanır.
Hayır, kiracılar düzenli kira yardımı alamazlar; yalnızca tek seferlik taşınma yardımı (3.000 TL - 7.000 TL arası) alabilirler.
Gayimenkul Hukuku Stratejik Danışmanlık ve Avukat Desteği
2026 yılı gayrimenkul hukuku ve pratiği, usul kurallarının ve sürelerin hayati önem taşıdığı bir dönemdir.
- Süreler Hak Düşürücüdür: Tahliye kararının 1 yıl içinde infazı istenmezse karar hükümsüz kalır.
- Yazılı Belge Kültürü: "Söz uçar, yazı kalır"; kefalet limitlerinden tahliye taahhütlerine kadar her detay yazılı ve şekil şartlarına uygun olmalıdır.
- Maliyet Analizi: Dava açmadan önce harç ve vekalet ücreti riskleri, özellikle "kiracılık sıfatının tespiti" davalarında maktu yerine nispi vekalet ücretine hükmedildiği unutulmamalıdır.
Mülkünüzü ve haklarınızı riske atmayın. Gayrimenkul hukuku, Yargıtay’ın sürekli değişen içtihatlarıyla dinamik bir alandır. Üsküdar Gayrimenkul Avukatı olarak, somut olaya özgü stratejik destek almak için Üsküdar’daki hukuk ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.


