
İş yerinde yaşanan kazalar sonucu oluşan maddi ve manevi zararlarınız için açılacak iş kazası tazminat davası, geleceğinizi güvence altına alır. DCA Hukuk olarak, kusur oranları ve maluliyet raporlarına itiraz süreçlerini yöneterek hak ettiğiniz en yüksek tazminatı almanızı sağlıyoruz.
İş yerinde geçirdiğiniz bir kaza sonrası hem sağlığınız hem de mali durumunuz etkilenebilir. Tedavi masrafları, iş görememe süreleri ve gelecek kaygısı bir araya geldiğinde, hangi haklara sahip olduğunuzu bilmek ve doğru adımları atmak hayati önem taşır.
İş kazası tazminat davası, yaşadığınız bu zorlu süreçte hak kaybına uğramamanız için önemli bir hukuki araçtır. Türk hukuk sisteminde iş kazaları kapsamlı bir şekilde düzenlenmiştir. Hem Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından sağlanan sosyal güvenlik hakları hem de işverene karşı açılabilecek tazminat davaları olmak üzere çift yönlü bir koruma mekanizması mevcuttur. Ancak bu hakların kullanılabilmesi için belirli sürelere, prosedürlere ve yasal gerekliliklere dikkat edilmesi gerekir. Bu rehberde, iş kazası kavramının hukuki çerçevesinden başlayarak, talep edebileceğiniz tazminat türlerini, izlemeniz gereken süreci, zamanaşımı sürelerini ve sıkça sorulan soruların cevaplarını bulacaksınız.
İş kazası, yasal olarak 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 13. maddesinde ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 3. maddesinde tanımlanmıştır. Bu tanımlara göre iş kazası, sigortalı çalışanın iş yerinde bulunduğu sırada, işin yürütülmesi nedeniyle veya işverenin sağladığı taşıtla işe gidiş-geliş sırasında meydana gelen ve çalışanı bedensel veya ruhsal olarak zarara uğratan olaydır.
Kanun, iş kazası kavramını geniş tutarak çalışanları koruma altına almıştır. Şu durumlar iş kazası kapsamındadır:
| İş Kazası Sayılan Haller ve Kapsamı | |
|---|---|
| 🏢 İş Yerinde Geçen Kazalar | Çalışanın iş yerinde bulunduğu sırada meydana gelen her türlü kaza, yapılan işle doğrudan ilgili olmasa bile iş kazası sayılır. Örneğin, mola sırasında yemekhanede düşme, dinlenme alanında yaralanma veya iş yerinde kalp krizi geçirme gibi durumlar bu kapsama girer. |
| ⚙️ İşin Yürütülmesi Sırasında | Çalışan iş yeri dışında olsa bile, işin doğası gereği veya işverenin verdiği bir görev nedeniyle çalışırken uğradığı kazalar iş kazasıdır. Kurye çalışanının teslimat sırasında geçirdiği trafik kazası, saha çalışanının müşteri ziyaretinde yaralanması bu duruma örnektir. |
| 📍 Görevli Gönderilme | İşveren tarafından iş yeri dışına görevlendirilen çalışanın, görev süresince asıl işini yapmasa bile geçirdiği kazalar iş kazası kapsamındadır. |
| 🤱 Emzirme İzni | Emziren kadın çalışanların, çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda geçirdikleri kazalar da iş kazası sayılır. |
| 🚌 Servis Kazaları | İşverenin sağladığı veya organize ettiği taşıtlarla işe gidiş-geliş sırasında meydana gelen kazalar, tartışmasız iş kazası olarak kabul edilir. |
Bir olayın iş kazası sayılabilmesi için, kazanın işle veya iş koşullarıyla arasında uygun illiyet bağı bulunması gerekir. İlliyet bağı, kazanın iş nedeniyle gerçekleştiğinin objektif olarak değerlendirilebilmesidir. Türk hukukunda illiyet bağı, “uygun illiyet teorisi” çerçevesinde değerlendirilir. Yani hayatın olağan akışına göre, o koşullarda o sonucun doğması beklenebilir bir durum varsa, illiyet bağı kurulmuş sayılır.
İş kazası geçiren çalışanlar ve ölümlü kazalarda yakınları, uğradıkları zararların tazmini için çeşitli tazminat taleplerinde bulunabilirler. Bu tazminatlar maddi ve manevi olmak üzere iki ana kategoride toplanır.
Maddi tazminat, iş kazası nedeniyle çalışanın veya yakınlarının uğradığı ekonomik kayıpların telafisini amaçlar. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 53. ve 54. maddelerinde düzenlenen bu tazminatlar şunlardır:
| İş Kazası Maddi Tazminat Türleri | |
|---|---|
| 🏥 Tedavi Giderleri | İş kazası sonrası yapılan tüm tedavi masrafları (hastane, ameliyat, ilaç, fizik tedavi, protez, bakıcı giderleri vb.) işverenden talep edilebilir. SGK tarafından karşılanmayan giderler veya özel hastanede tedavi masrafları bu kapsamdadır. |
| 🤕 Geçici İş Göremezlik | Çalışan, raporlu olduğu süre boyunca çalışamaz durumda olduğu için gelir kaybına uğrar. SGK'nın ödediği "Geçici İş Göremezlik Ödeneği" ile çalışanın gerçek ücreti arasındaki fark, işverenden tazminat olarak talep edilebilir. |
| ♿ Sürekli İş Göremezlik | İş kazası sonucu çalışma gücü kalıcı olarak (%10 ve üzeri) azalmışsa, çalışanın emeklilik yaşına kadar uğrayacağı gelir kaybının bugünkü değeri hesaplanarak talep edilir. |
| 📉 Ekonomik Gelecek | Çalışan işine devam etse bile, sakatlanması nedeniyle gelecekte işini kaybetme veya daha düşük ücretli işlerde çalışma riski taşıyorsa bu belirsizlik tazmin edilir. |
| ⚰️ Destekten Yoksun Kalma | Ölümlü kazalarda; vefat edenin desteğinden mahrum kalan eş, çocuk, anne-baba ve maddi destek aldığı kanıtlanan diğer yakınların talep edebileceği tazminattır. |
| 🪦 Cenaze Giderleri | Ölümlü iş kazalarında meydana gelen tüm cenaze ve defin masrafları işverenden talep edilebilir. |
Durumunuza özel yanıt almak için doğrudan bizimle iletişime geçin.
WhatsApp'tan SorManevi Tazminat
Manevi tazminat, iş kazası sonucu çalışanın veya yakınlarının yaşadığı acı, elem, ızdırap ve ruhsal sıkıntıların parasal olarak tazmin edilmesidir. TBK’nın 56. maddesinde düzenlenen manevi tazminat, hakimin takdirine bağlıdır. Manevi tazminat miktarı belirlenirken şu unsurlar dikkate alınır:
Kazanın oluş şekli ve şiddeti
Çalışanın yaşadığı acı ve ızdırap
Kalıcı sakatlık veya ölüm durumu
İşverenin kusur derecesi
Tarafların ekonomik ve sosyal durumu
Paranın alım gücü ve güncel enflasyon
Olayın kamuoyunda yarattığı etki
Ağır bedensel zarar gören çalışan manevi tazminat talep edebileceği gibi, ölümlü kazalarda ölenin yakınları da kendi acıları için manevi tazminat talep edebilirler.
İş kazası sonrası tazminat talep etmek karmaşık bir süreç gibi görünse de, doğru adımları takip ederek haklarınızı koruyabilirsiniz.
İş kazası meydana geldiğinde ilk adım, kazanın derhal işverene bildirilmesidir. İşverenin, kazayı öğrendiği andan itibaren 3 iş günü içinde SGK’ya bildirmesi yasal bir zorunluluktur. Bu bildirim yapılmadığında işveren idari para cezası ve ağırlaştırılmış rücu sorumluluğu ile karşı karşıya kalır. Kazanın belgelenmesi için şu adımlar önemlidir:
Kaza tutanağı tutulması: Kazanın oluş şekli, tarih, saat, tanıklar ve yaralanmanın niteliği detaylı olarak kayıt altına alınmalıdır.
Tıbbi raporların alınması: Acil müdahale sonrası alınan tüm raporlar, tedavi belgeleri ve taburcu raporları saklanmalıdır.
Fotoğraf ve görsel kayıt: Mümkünse kaza yeri, ekipman durumu ve yaralanmaların fotoğrafları çekilmelidir.
Tanık beyanları: Kaza anında hazır bulunan kişilerin irtibat bilgileri mutlaka alınmalıdır.
SGK’ya yapılan bildirim sonrası, SGK müfettişleri tarafından bir inceleme başlatılabilir. Bu inceleme sonucunda:
Olayın iş kazası olup olmadığı tespit edilir
Tarafların kusur oranları belirlenir
Çalışana geçici iş göremezlik ödeneği bağlanır
Kalıcı sakatlık varsa sürekli iş göremezlik geliri bağlanır
Eğer SGK, olayı iş kazası olarak kabul etmezse, çalışanın iş mahkemesinde “iş kazasının tespiti davası” açması gerekir. Bu dava, tazminat davasının ön koşuludur.
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca, iş kazası tazminat davası açılmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabuluculuk sürecinde:
Taraflar bir arabulucu huzurunda bir araya gelir
Uzlaşma sağlanırsa, düzenlenen tutanak “icra edilebilir” nitelik taşır
Uzlaşma sağlanamazsa, arabulucu tarafından “son tutanak” düzenlenir ve bu tutanakla dava açılabilir
Arabuluculuk aşamasında dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, hak kaybına uğramamak için uzman bir hukukçu ile hareket etmektir. Aksi halde, gerçek hakkınızın çok altında bir meblağla anlaşma yapılabilir.
Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, iş mahkemesinde tazminat davası açılır. Dava sürecinde:
Yetkili Mahkeme: İş kazası davalarında yetkili mahkeme, çalışanın seçimine göre: Kazanın meydana geldiği yer mahkemesi, İşverenin yerleşim yeri mahkemesi veya Çalışanın yerleşim yeri mahkemesidir.
Bilirkişi İncelemesi: Mahkeme, tazminat miktarını hesaplamak için bilirkişi atar. Bilirkişi, maluliyet oranını, çalışanın gerçek ücretini, kusur oranlarını ve tazminat kalemlerini değerlendirerek bir rapor hazırlar.
Kusur Tespiti: İş kazalarında genellikle hem işverenin hem de çalışanın kusuru oransal olarak belirlenir. İşverenin iş güvenliği tedbirlerini almaması, çalışanın ise kurallara uymaması kusur unsurlarıdır. Belirlenen kusur oranı, tazminat miktarından düşülür.
SGK Gelirlerinin Mahsubu: SGK tarafından çalışana bağlanan gelirlerin peşin sermaye değeri, tazminat miktarından düşülür. Böylece mükerrer ödeme önlenir.
| 2026 Örnek İş Kazası Tazminat Hesabı | |
|---|---|
| 👤 İşçi Profili | 35 Yaşında, Evli ve 2 Çocuklu |
| 💰 Maaş Durumu | 30.000 TL Net Ücret (Gerçek maaş üzerinden) |
| 🏥 Maluliyet Oranı | %25 Sürekli İş Göremezlik (Meslekte kazanma gücü kaybı) |
| ⚖️ Kusur Oranı | İşveren: %80 Kusurlu | İşçi: %20 Kusurlu |
| 📊 Tahmini Tazminat |
Maddi Tazminat: ~2.450.000 TL *Manevi tazminat ve faiz hariç, örnek hesaplamadır. |
Mahkeme kararı kesinleştikten sonra, belirlenen tazminat işverenden tahsil edilir. İşveren ödeme yapmazsa, icra takibi başlatılabilir. İşverenin sigortası varsa, sigorta şirketi de tazminatı karşılayabilir ancak bu durum işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Zamanaşımı, hak sahiplerinin belirli bir süre içinde taleplerini ileri sürmemesi halinde, dava açma hakkını kaybetmesi anlamına gelir. İş kazası tazminat davalarında zamanaşımı, hak kaybına yol açabilecek en kritik konudur.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 146. maddesi uyarınca, iş kazasından kaynaklanan tazminat talepleri için 10 yıllık genel zamanaşımı süresi geçerlidir. Bu süre, kazanın meydana geldiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Ancak TBK’nın 72. maddesi, daha kısa bir süre öngörmüştür: Zarar gören, zararını ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl içinde talepte bulunmalıdır. Fakat her halükarda, fiilin işlendiği tarihten itibaren 10 yıl geçmesiyle zamanaşımı kesin olarak gerçekleşir.
Eğer iş kazası aynı zamanda bir suç teşkil ediyorsa (taksirle yaralama veya taksirle öldürme gibi), ve bu suçun ceza zamanaşımı süresi 10 yıldan uzunsa, tazminat davası için de ceza zamanaşımı süresi geçerli olur. Örneğin:
Taksirle öldürme suçunun ceza zamanaşımı 15 yıldır.
Bu durumda, ölümlü iş kazasında tazminat davası için zamanaşımı süresi 15 yıl olur.
Bu durum, özellikle ağır sonuçlu iş kazalarında hak sahiplerinin daha uzun süre dava açabilmesini sağlar.
Zamanaşımı süresinin başlangıç tarihi, duruma göre farklılık gösterir:
Yaralanma Halinde: Zamanaşımı, kaza tarihinden itibaren başlar. Ancak zararın tam olarak ortaya çıkması zaman alıyorsa (örneğin maluliyet oranının netleşmesi), zamanaşımı süresinin başlangıcı zararın kesinleştiği tarih olarak kabul edilebilir.
Ölüm Halinde: Zamanaşımı, ölüm tarihinden itibaren başlar. Kaza sonrası uzun süre tedavi gördükten sonra vefat eden çalışan için, ölüm tarihi esas alınır.
Maluliyet Oranının Artması: Eğer kaza sonrası çalışanın maluliyet durumu zamanla kötüleşirse, yeni maluliyet raporu tarihinden itibaren yeni bir zamanaşımı süresi işlemeye başlar. Yani çalışan, artan maluliyet oranı için ayrıca tazminat talep edebilir.
Zamanaşımı, belirli durumlarda kesilir veya durur:
Dava açılması veya icra takibi başlatılması
Borçlunun (işverenin) borcunu ikrar etmesi
İşverenin şikâyet üzerine alacağı kabul etmesi
Zamanaşımı kesildiğinde, yeni bir zamanaşımı süresi sıfırdan başlar.
Arabulucuya başvurulması (arabuluculuk süresi zamanaşımına eklenmez)
Dava sürecinde yapılan her işlem, zamanaşımını durdurur
Erken hareket etmek önemlidir: Zamanaşımı süreleri uzun görünse de, delillerin kaybolması, tanıkların unutması ve belgelerin kaybolması riski vardır.
İş kazası tespit davası zamanaşımına tabi değildir: SGK’nın iş kazası olarak kabul etmediği bir olayda, hizmet tespit davası gibi tespit davaları her zaman açılabilir.
SGK’ya başvuru zamanaşımını durdurmaz: SGK’ya bildirim yapmak veya SGK süreçlerini takip etmek, tazminat davasının zamanaşımı süresini etkilemez.
İş kazası tazminat davaları, karmaşıklığına göre ortalama 1 ila 3 yıl arasında sonuçlanır. Süreyi etkileyen faktörler: Bilirkişi raporu hazırlama süresi, kusur tespiti, Adli Tıp süreci ve itirazlar. Basit yaralanma davaları 1-1,5 yılda sonuçlanabilirken, ağır maluliyet veya ölümlü kazalar 2-3 yıl sürebilir.
Evet, geçmişte meydana gelen bir iş kazası için zamanaşımı süresi içinde (10 yıl) dava açılabilir. Ancak delillerin toplanması zorlaşabilir.
Ölümlü iş kazalarında, destekten yoksun kalma tazminatı için: Eş, çocuklar, anne-baba, kardeşler, nişanlı ve fiili destek alan diğer yakınlar dava açabilir.
Evet, iş kazası geçiren çalışan işine devam etse bile tazminat davası açabilir. İşe devam etmek, tazminat hakkını ortadan kaldırmaz.
Belgeler: İş kazası bildirim formu, kaza tutanağı, tıbbi raporlar, SGK hizmet dökümü, ücret bordroları, tanık beyanları ve fotoğraflar. Koşullar: Olayın iş kazası olarak kabul edilmesi, arabuluculuk sürecinin tamamlanması ve zamanaşımı süresinin dolmamış olması gerekir.
İşveren 3 iş günü içinde bildirim yapmazsa; idari para cezası alır, SGK'nın yaptığı masrafları (rücu) ödemek zorunda kalır ve tazminat davasında ağır kusurlu sayılabilir.
Tazminat = Gerçek Ücret × Maluliyet Oranı × Bakiye Çalışma Süresi × Kusur Oranı - SGK Geliri (PSD) formülüyle hesaplanır. TRH-2010 Yaşam Tablosu kullanılır.
Evet, işverenin sağladığı veya organize ettiği servis araçlarıyla işe gidiş-geliş sırasında meydana gelen kazalar doğrudan iş kazası sayılır.
Tedavi bittikten sonra hastaneden sağlık kurulu raporu alınır, mahkeme süreci içinde Adli Tıp Kurumu kesin oranı belirler. Tazminat için maluliyet oranı en az %10 olmalıdır.
İş kazası nedeniyle raporlu olunan sürede işten çıkarma yapılamaz. İyileştikten sonra işten çıkarılırsanız; kıdem ve ihbar tazminatı alabilir, ayrıca şartları varsa işe iade davası açabilirsiniz.
Bu yasal bir haktır. Dava açtığınız için işten çıkarılırsanız bu "haksız fesih" olur ve ekstra tazminat haklarınız doğar.
Hayır, iş kazası sonucu alınan maddi ve manevi tazminatlar gelir vergisinden muaftır.
Genellikle avukatlık ücreti (başarı primi) ve dava masrafları olur. Ancak dava kazanıldığında yargılama giderleri ve karşı vekalet ücreti işverenden tahsil edilir.
Durumunuza özel yanıt almak için doğrudan bizimle iletişime geçin.
WhatsApp'tan SorKaza sonrası işten çıkarılırsanız, iş kazası tazminatına ek olarak kıdem ve ihbar tazminatı haklarınızı da almalısınız.
Sigortasız çalışırken kaza geçirdiyseniz, önce hizmet tespiti davası açarak sigortalılığınızı tescil ettirmemiz şarttır.
Raporluyken veya kaza nedeniyle haksız yere işten atılırsanız, 1 ay içinde işe iade davası açma hakkınız vardır.
Kaza sonrası işveren sizi istifaya zorluyor veya baskı yapıyorsa, mobbing davası ile manevi tazminat talep edebilirsiniz.
İş yerinde yaşanan kazalar sonucu oluşan maddi ve manevi zararlarınız için açılacak iş kazası tazminat davası, geleceğinizi güvence altına alır. DCA Hukuk olarak, kusur oranları ve maluliyet raporlarına itiraz süreçlerini yöneterek hak ettiğiniz en yüksek tazminatı almanızı sağlıyoruz.